“Is zo’n glazen ruimte in de winter niet gewoon koud?” Het is de vraag die we na de hitte in de zomer het vaakst horen. Begrijpelijk: glas voelt koel aan en een oude serre was in januari vaak een ruimte waar niemand graag zat. Met de huidige glasopbouw en een goed ontwerp hoeft dat niet meer. In dit artikel leggen we uit waar kou, condens en sneeuw vandaan komen en wat u in het ontwerp kunt doen om ook in de winter dicht bij de tuin te wonen.
Waarom voelt een glazen wand soms koud?
Hoe warm een ruimte voelt, hangt niet alleen af van de luchttemperatuur. Uw lichaam straalt ook warmte uit naar de oppervlakken om u heen. Is een glasvlak koel, dan voelt u dat, ook als de thermostaat op 21 graden staat.
Daarnaast koelt lucht langs een koud glasvlak af en zakt naar beneden. Dat heet koudeval. Bij een hoge glazen wand voelt u dat als een lichte tocht bij de vloer, terwijl er nergens een kier is.
Beide effecten worden kleiner naarmate het glas beter isoleert. De isolatiewaarde van glas wordt uitgedrukt in de U-waarde: hoe lager, hoe beter. Ter vergelijking: enkel glas zit rond 5,8 W/m²K, HR++ rond 1,2 en triple glas tussen 0,5 en 0,9. Hoe beter het glas isoleert, hoe warmer de binnenkant van de ruit blijft en hoe minder u van kou of koudeval merkt.
Glas is maar een deel van het verhaal
Een glazen uitbouw is zo warm als het zwakste punt. Daarom kijken we ook naar wat er rond het glas gebeurt:
- De draagconstructie. Hout geleidt warmte veel minder dan metaal. Een houten draagstructuur van kolommen en liggers vormt daardoor van nature een kleinere koudebrug. Het voelt ook in de winter warm aan.
- De aansluiting op de woning. Waar de uitbouw tegen de bestaande gevel komt, ontstaan snel koudebruggen. Die details tekenen we in 2D en 3D uit voordat er iets gemaakt wordt.
- De dichte delen. Vloer, dakrand en eventuele dichte wanden isoleren we waar mogelijk met biobased materiaal, zoals ingeblazen cellulose. Lees meer in ons artikel over duurzame isolatie met cellulose en faseverschuivingsmateriaal.
- De verwarming. Vloerverwarming geeft een gelijkmatige warmte en compenseert koudeval langs de glazen wand. Bij hoge glasvlakken kan een extra warmtebron langs het glas zinvol zijn.
Het Bbl stelt eisen aan de isolatie van een uitbouw. Welke eisen voor uw project gelden en welke glasopbouw daarbij past, rekenen we per ontwerp uit. Een vaste waarde vooraf noemen zou niet eerlijk zijn.
Condens aan de binnenkant: een signaal
Condens ontstaat als warme, vochtige lucht een oppervlak raakt dat kouder is dan het dauwpunt. In een woning komt dat vocht van koken, douchen, planten en ademhalen.
Ziet u condens aan de binnenkant van de ruit, dan is daar een plek die te koud is, of de lucht is te vochtig. Bij goed isolerend glas blijft de binnenkant van de ruit warm en meestal droog. Het koudste punt verschuift dan naar de rand van het glas, waar de ruiten met een afstandhouder bij elkaar worden gehouden, en naar de aansluiting op het kozijn of de constructie. Condens binnen ziet u daarom vaak als een smalle strook langs de onderrand. Juist daarom zijn de randen en aansluitingen zo belangrijk, net als goede ventilatie. Een glazen ruimte zonder ventilatie wordt in de winter vochtig, hoe goed het glas ook is.
Condens aan de buitenkant: een goed teken
Een beslagen ruit aan de buitenkant op een koude, heldere ochtend schrikt mensen soms af. Toch betekent het dat het glas goed isoleert. Er lekt zo weinig warmte naar buiten dat de buitenste ruit niet meer door uw woning wordt opgewarmd. Op een heldere nacht straalt het glas bovendien warmte uit naar de koude hemel en wordt het kouder dan de buitenlucht. Zakt het onder het dauwpunt, dan slaat het vocht uit de lucht erop neer. Bij triple glas ziet u dit vaker dan bij HR++, omdat de buitenste ruit nog beter is afgeschermd van de warmte binnen. Bij oud dubbel glas kwam het zelden voor, omdat daar genoeg warmte doorheen lekte. Zodra de zon erop komt of de lucht droger wordt, trekt het weg.
Kan een glazen dak sneeuw dragen?
Ja, als het daarop berekend is. Een glazen dak wordt net als elk ander dak ontworpen op sneeuwbelasting volgens de geldende bouwnormen. Voor Nederland ligt de rekenwaarde voor sneeuw op de grond op 0,7 kN/m², ongeveer 70 kilo per vierkante meter. Glasdikte en laagopbouw berekenen we per project. Aan de binnenzijde zit altijd gelaagd veiligheidsglas, zodat het glas bij een breuk bij elkaar blijft.
Twee dingen zijn goed om te weten:
- Sneeuw hoopt zich op. Tegen een hogere gevel, zoals de achtergevel van uw woning, kan sneeuw zich ophopen of van het hoofddak afschuiven. Die extra belasting nemen we mee in de berekening van een uitbouw.
- Goed glas houdt sneeuw langer vast. Omdat er weinig warmte door het dak lekt, smelt sneeuw op een goed isolerend glazen dak langzamer dan op oud glas. Dat is geen gebrek, maar een teken dat de warmte binnen blijft. Een voldoende dakhelling en een goede afvoer helpen het smeltwater weg te laten lopen.
Het voordeel van glas in de winter
Glas heeft in de winter ook een groot voordeel: de lage zon. In december staat de zon laag en schijnt ze diep de ruimte in. Op een heldere dag warmt een glazen uitbouw op het zuiden daardoor merkbaar op, ook als het buiten vriest. De oriëntatie die u in de zomer tegen hitte beschermt, kan in de winter juist warmte opleveren. Hoe u die balans vindt, leest u in ons artikel over zonlicht in uw tuinkamer en over fabels over hitte in een serre.
Hoe wij dit meenemen in het ontwerp
Een serre, tuinkamer of glazen uitbouw die het hele jaar comfortabel is, begint bij het ontwerp. We kijken naar de oriëntatie, de glasopbouw per vlak, de aansluiting op uw woning, ventilatie en verwarming. In de 3D-visualisatie ziet u vooraf hoe het licht in de verschillende seizoenen valt. Benieuwd wat dat voor uw woning betekent? Bekijk onze serres, tuinkamers of glazen uitbouwen, of maak een eerste ontwerp in de configurator.
Veelgestelde vragen
Kan ik een serre of glazen uitbouw in de winter gewoon gebruiken als woonkamer?
Ja, als de ruimte daarop ontworpen is: goed isolerend glas, koudebrugvrije aansluitingen, ventilatie en een verwarming die past bij de hoeveelheid glas. Een ruimte die zo is ontworpen, gebruikt u als volwaardig deel van uw woning.
Is triple glas altijd nodig?
Niet altijd. Triple glas isoleert beter, maar is zwaarder en duurder, en dat telt mee in de constructie. Welke opbouw verstandig is, hangt af van de oriëntatie, de grootte van de glasvlakken en de eisen van het Bbl voor uw project. Dat rekenen we per ontwerp uit.
Wat doe ik tegen condens aan de binnenkant van mijn ruiten?
Zorg eerst voor voldoende ventilatie en houd de ruimte op een constante temperatuur. Blijft het condenseren op dezelfde plek, dan is daar waarschijnlijk een koudebrug of het glas is verouderd. Dat is het laten bekijken waard.
Moet ik sneeuw van een glazen dak halen?
Bij een dak dat op sneeuwbelasting is berekend, is dat normaal niet nodig. Ga nooit zelf op een glazen dak staan. Ligt er uitzonderlijk veel sneeuw of hangt er ijs aan de goot, neem dan contact op met de leverancier van uw dak.
